Quy định mức phạt vi phạm hành chính trong hôn nhân 2026
Mức phạt vi phạm hành chính trong hôn nhân 2026 đã được siết chặt theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 18/5/2026. Bài viết tổng hợp từng hành vi, khung phạt và cách xử lý để bạn chủ động phòng tránh rủi ro pháp lý.
Căn cứ pháp lý về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình
Nghị định 109/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 01/4/2026, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong nhiều lĩnh vực, trong đó có hôn nhân và gia đình, và có hiệu lực từ 18/5/2026. Văn bản này thay thế Nghị định 82/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 117/2024/NĐ-CP).
Nói đơn giản, từ mốc 18/5/2026, các hành vi vi phạm về kết hôn, ly hôn, giám hộ hay mang thai hộ sẽ được xử lý theo khung phạt mới. Nhiều mức phạt đã được nâng lên so với trước đây.
Là đơn vị tư vấn pháp lý hôn nhân gia đình, Luật Nguyên Phát thường xuyên nhận câu hỏi về nội dung này. Phần dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ từng khung phạt.
Mức phạt vi phạm hành chính trong hôn nhân 2026 theo từng khung
Để dễ theo dõi, các hành vi được chia theo ba khung phạt tiền: 1–3 triệu, 5–10 triệu và 10–20 triệu đồng.
Phạt 1–3 triệu đồng: tổ chức cho người chưa đủ tuổi kết hôn
Hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn thuộc khung phạt thấp nhất, từ 1 đến 3 triệu đồng. Đây là hành vi thường gặp ở một số địa phương còn tồn tại tập quán cưới sớm.
Theo Luật Hôn nhân và Gia đình, nam từ đủ 20 tuổi và nữ từ đủ 18 tuổi mới được kết hôn. Người tổ chức, thúc ép hoặc tạo điều kiện cho việc kết hôn khi chưa đủ tuổi đều có thể bị xử phạt.
Phạt 5–10 triệu đồng: vi phạm chế độ một vợ, một chồng và cản trở hôn nhân
Theo Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, mức phạt tiền từ 5 đến 10 triệu đồng áp dụng cho nhóm hành vi vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng. So với Điều 59 của Nghị định 82/2020/NĐ-CP, mức xử phạt đối với nhóm hành vi này đã tăng đáng kể.
Khung phạt này áp dụng cho các hành vi sau:Kết hôn với người khác khi đã có vợ hoặc có chồng.
Chung sống như vợ chồng trái quy định pháp luật.
Cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn. Luật Hôn nhân và Gia đình hiểu “chung sống như vợ chồng” là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng. Vì vậy, dù không đăng ký kết hôn, việc sống chung với người đã có gia đình vẫn có thể bị xử phạt
Phạt 10–20 triệu đồng: nhóm hành vi nghiêm trọng
Đây là khung phạt cao nhất trong lĩnh vực hôn nhân gia đình. Khung 10–20 triệu đồng áp dụng cho các hành vi sau:
Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu trực hệ, hoặc có họ trong phạm vi ba đời.
Cưỡng ép hoặc lừa dối kết hôn; cưỡng ép hoặc lừa dối ly hôn.
Lợi dụng việc kết hôn để xuất nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch hoặc hưởng chế độ ưu đãi mà không nhằm xây dựng gia đình.
Lợi dụng việc ly hôn để trốn tránh nghĩa vụ tài sản, vi phạm chính sách dân số hoặc đạt mục đích khác ngoài việc chấm dứt hôn nhân.
Ngoài ra, hành vi mang thai hộ vì mục đích thương mại cũng thuộc khung 10–20 triệu đồng.
Phạt hành chính khi lợi dụng quyền giám hộ để trục lợi
Người giám hộ có nghĩa vụ chăm sóc, bảo vệ quyền và lợi ích của người được giám hộ. Hành vi lợi dụng quyền, nghĩa vụ của người giám hộ để trục lợi bị phạt từ 5 đến 10 triệu đồng.
Nếu bạn đang đảm nhận vai trò giám hộ, hãy lưu giữ đầy đủ chứng từ về việc quản lý tài sản của người được giám hộ. Đây là cách tự bảo vệ mình khi có tranh chấp phát sinh.
Biện pháp khắc phục hậu quả đi kèm
Phạt tiền không phải là hậu quả duy nhất. Nghị định 109/2026/NĐ-CP siết chặt việc lợi dụng hôn nhân hoặc ly hôn để trục lợi, đồng thời buộc người vi phạm nộp lại khoản lợi bất hợp pháp có được.
Điều này có nghĩa là người vi phạm vừa chịu phạt tiền, vừa phải hoàn trả phần lợi ích đã thu được từ hành vi sai phạm.
Vi phạm hôn nhân có bị xử lý hình sự không?
Có, trong một số trường hợp. Ngoài xử phạt hành chính, hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng còn có thể bị xử lý hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng, như làm tan vỡ hôn nhân dẫn đến ly hôn, hoặc tái phạm sau khi đã bị xử phạt.
Nói cách khác, xử phạt hành chính thường là “lời cảnh báo” đầu tiên. Nếu vẫn tiếp tục vi phạm hoặc gây hậu quả nặng nề, trách nhiệm pháp lý sẽ tăng lên đáng kể.
Những lưu ý để tránh bị xử phạt
Để hạn chế rủi ro, bạn nên ghi nhớ một số nguyên tắc sau:
Kiểm tra độ tuổi và tình trạng hôn nhân của các bên trước khi tổ chức đám cưới hoặc đăng ký kết hôn.
Không dùng hôn nhân hoặc ly hôn như công cụ để đạt mục đích khác như xuất cảnh, định cư hay trốn nghĩa vụ tài sản.
Không cản trở, ép buộc hoặc đòi hỏi của cải trong việc kết hôn, ly hôn của người khác.
Tuân thủ đúng quy định khi thực hiện mang thai hộ hoặc đảm nhận vai trò giám hộ.
Khi chưa rõ quy định, hãy hỏi ý kiến luật sư trước khi hành động.
Từ 18/5/2026, mức phạt vi phạm hành chính trong hôn nhân đã thay đổi theo hướng nghiêm khắc hơn, với khung phạt từ 1 đến 20 triệu đồng tùy hành vi. Nghị định 109/2026/NĐ-CP không chỉ tăng mức phạt mà còn buộc nộp lại khoản lợi bất hợp pháp. Trường hợp nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Hiểu đúng quy định giúp bạn tránh được những rủi ro không đáng có cho bản thân và gia đình.
Nếu quý khách hàng đang đối diện với b ất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, đừng ngần ngại liên hệ với LUẬT NGUYÊN PHÁT thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.633.390. Chúng tôi cam kết sẽ phản hồi và hỗ trợ quý khách hàng một cách nhanh chóng và chuyên nghiệp. Chân thành cảm ơn sự hợp tác và sự tin tưởng của quý khách hàng
